Koios Care is een in Antwerpen gevestigd healthtech-bedrijf. Het streeft ernaar de monitoring en behandeling van neurologische en chronische aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson, te transformeren door middel van continue, zinvolle inzichten die op onopvallende wijze worden verzameld via alledaagse apparaten, zoals smartphones en smartwatches.
Hartelijk dank aan dr. Konstantinos Kyritsis voor zijn tijd en inzichten.
——–
** Hoe verandert kunstmatige intelligentie de klinische zorg voor Parkinsonpatiënten?
AI zorgt voor een revolutie in de zorg voor Parkinsonpatiënten door continu praktijkgegevens te leveren die artsen helpen betere beslissingen te nemen. We stappen af van het traditionele model waarbij patiënten slechts twee keer per jaar naar de dokter gaan en moeite hebben om hun symptomen nauwkeurig te beschrijven.
Uit onze patiëntenondersteuningsprogramma’s is gebleken dat het verstrekken van nauwkeurige, continue gegevens aan patiënten de duur van de symptomen met wel 60% kan verkorten — zonder dat daarvoor nieuwe medicatie of ingrijpende wijzigingen in de behandeling nodig zijn. Artsen ontvangen deze inzichten via hun patiënten tijdens het consult. Deze gegevensoverdracht vindt plaats via passieve gegevensverzameling via alledaagse apparaten zoals smartwatches en smartphones, zonder dat actieve deelname vereist is of het dagelijks leven van patiënten wordt verstoord.
** Welke specifieke patiëntgegevens kan AI analyseren?
Moderne AI-systemen kunnen motorische symptomen zoals tremoren en bradykinesie, niet-motorische symptomen, de effectiviteit van medicatie en therapietrouw, slaappatronen, eetgedrag, het niveau van lichamelijke activiteit en sociale betrokkenheid volgen en analyseren.
Een belangrijke functie is het monitoren van functionele activiteiten – het meten van de tijd die nodig is om voedsel van het bord naar de mond te brengen, wat als indicator voor bradykinesie dient. Deze gedetailleerde metingen leveren waardevolle datasets op voor onderzoekers die de ziekteprogressie bestuderen en nieuwe behandelingen ontwikkelen. Dit is precies wat regelgevende instanties willen zien bij de beoordeling van nieuwe geneesmiddelen: verbeteringen in dagelijkse activiteiten in plaats van alleen klinische metingen.
** Waarom is continue monitoring beter dan traditionele beoordelingen?
De traditionele zorg bij de ziekte van Parkinson is sterk afhankelijk van gesprekken met de patiënt tijdens consulten en van vragenlijsten zoals UPDRS Deel II en PDQ-39, die tijdens de sporadische bezoeken aan de arts worden ingevuld. Tussen die bezoeken in heerst er echter een nogal chaotische onzekerheid. De kwaliteit van leven, tremor en andere symptomen fluctueren sterk omdat het een neurodegeneratieve aandoening betreft. De ziekte zal voortschrijden – snel of langzaam – maar helaas zal ze voortschrijden.
Door middel van AI-gestuurde continue monitoring wordt zichtbaar wat er zich onder het topje van de ijsberg afspeelt. Zo heeft AI in onze patiëntenondersteuningsprogramma’s bijvoorbeeld een verslechterende slaapkwaliteit aangewezen als de hoofdoorzaak van een afnemend algemeen functioneren, ondanks stabiele motorische symptomen – inzichten die bij traditionele klinische beoordelingen niet naar voren zouden komen.
** Hoe nauwkeurig zijn deze AI-systemen?
De technologie is gevalideerd door middel van grondige klinische studies. In ons meest recente Belgische onderzoek met 130 Parkinsonpatiënten hebben onze onderzoekers sterke correlaties vastgesteld tussen op AI gebaseerde metingen en de manier waarop patiënten hun kwaliteit van leven beschreven. Wanneer we digitale metingen vergelijken met standaardmaatstaven voor levenskwaliteit, zien we een uitstekende overeenstemming tussen de manier waarop de ziekte van Parkinson patiënten beïnvloedt en wat de technologie via passieve monitoring kan detecteren. Deze bevindingen worden steeds vaker gepubliceerd in peer-reviewed tijdschriften, wat wetenschappelijke bevestiging biedt van het vermogen van AI om de symptomen van Parkinson en de impact daarvan op het dagelijks leven nauwkeurig te volgen.
** Wat zijn de belangrijkste voordelen voor patiënten?
Ten eerste krijgen patiënten meer zeggenschap. Patiënten willen zelf de regie over hun ziekte in handen hebben. Je wilt het gevoel hebben dat je de touwtjes in handen hebt. Dit leidt tot een aanzienlijke verbetering van de levenskwaliteit.
Ten tweede maakt AI vroegtijdige interventies mogelijk. Het is absoluut niet nodig om eerst een paar moeilijke maanden door te maken tot je volgende bezoek om te achterhalen wat het probleem is. Patiënten kunnen eerder bij hun neuroloog terecht zodra uit de gegevens blijkt dat er een probleem is, waardoor ongewenste voorvallen zoals valpartijen mogelijk kunnen worden voorkomen.
Ten derde krijgen patiënten meer inzicht in hun aandoening. Kennis is macht. Als je weet dat het aan de slaap ligt, in plaats van te denken dat de medicatie niet werkt of dat er iets misgaat vanwege een emotioneel zware dag, levert dat bruikbare inzichten op.
Ten slotte blijkt uit klinische gegevens dat op AI gebaseerde zorg patiënten helpt om beter te slapen, gezonder eetgedrag te ontwikkelen en meer sociale activiteiten te ondernemen.
** Wat zijn de belangrijkste uitdagingen bij de toepassing van AI in de zorg voor Parkinsonpatiënten?
Er zijn twee belangrijke categorieën uitdagingen. Ten eerste zijn er gegevensprivacy en -beveiliging. Mensen moeten zich bewust zijn van de informatie die ze delen. De gezondheidszorgsector heeft behoefte aan ethische oplossingen waarbij gegevens voor het juiste doel worden gebruikt. Dit vereist krachtige versleuteling, mogelijk gedecentraliseerde AI-modellen waarbij gegevens op de apparaten van patiënten worden bewaard, en strikte naleving van de regelgeving.
De tweede uitdaging betreft vertrouwen en acceptatie. AI is uiterst effectief, maar patiënten en zorgverleners moeten er vertrouwen in hebben voordat het op grote schaal wordt toegepast. De belangrijkste reden hiervoor is een gebrek aan inzicht in hoe AI werkt.
Tien jaar geleden zouden we onze creditcardgegevens nog niet online hebben ingevoerd. Nu doen we dat wel. Gezondheidsgegevens zijn net zo waardevol, maar wat gebeurt er als er een datalek plaatsvindt? We moeten het hele ecosysteem – patiënten, artsen, families, zorgverleners, verzekeraars – voorlichten over wat AI is, wat het oplevert en wat er nodig is om het te gebruiken.
** Wat zijn de beperkingen van AI bij de zorg voor Parkinsonpatiënten?
AI kan artsen niet vervangen – voorlopig nog niet. Het ontbreekt aan menselijk inzicht, empathie en intuïtie. Het verwerkt gegevens op basis van de parameters waarmee het is getraind. Het kan aanbevelingen doen, potentiële risico’s signaleren en administratieve taken stroomlijnen – maar het is geen vervanging voor klinische expertise.
AI is geen wondermiddel. Het is een krachtig hulpmiddel dat kan helpen bij het beheersen van symptomen, het herkennen van patronen en het verbeteren van de zorg. Het kan de ontwikkeling van geneesmiddelen ondersteunen en de levenskwaliteit van patiënten verbeteren, maar het zal de ziekte van Parkinson niet genezen.
** Wat heeft de toekomst in petto voor AI in de zorg voor Parkinsonpatiënten?
Op dit moment is de behandeling van de ziekte van Parkinson grotendeels een proces van vallen en opstaan. Patiënten beginnen met een medicijn en passen de dosering aan op basis van hoe ze zich voelen, maar deze aanpassingsperiode kan maanden of zelfs jaren duren. En omdat de ziekte progressief is, zal de effectiviteit van een bepaald medicijn of een bepaalde dosering uiteindelijk afnemen – waardoor patiënten gedwongen worden het proces helemaal opnieuw te beginnen.
Wat we met behulp van AI nastreven, is dat we betere en tijdigere ingrepen kunnen doen. AI kan detecteren wanneer de werkzaamheid van medicatie verandert en aanpassingen aan behandelingsschema’s voorstellen voordat problemen ernstig worden.
Over 5 tot 10 jaar kunnen we rekenen op realtime monitoring en interventie, hypergepersonaliseerde behandelplannen, minder bijwerkingen dankzij beter medicatiebeheer, een verbeterde optimalisatie van diepe hersenstimulatie en meer gerichte therapieën.
** Tot slot: wat is het belangrijkste dat je wilt dat mensen begrijpen over het werk dat je doet?
AI is geen wondermiddel voor de ziekte van Parkinson, maar het zorgt wel degelijk voor een ingrijpende verandering in de zorg voor Parkinsonpatiënten. Het doel is niet technologische vooruitgang omwille van de vooruitgang zelf, maar het positief beïnvloeden van het leven van patiënten door middel van klinisch zinvolle monitoring die betere aanpassingen van de behandeling mogelijk maakt en uiteindelijk leidt tot een betere levenskwaliteit.
